امروز دوشنبه 30 مهر 1397      
سید امین صانعی مهری*
احیای بناهای تاریخی مزیت رقابتی صنعت گردشگری ایران در عرصه بین‌الملل
با بررسی تاریخی کشورهای مختلف دنیا به این نتیجه خواهید رسید که ایران یکی از قدمی‌ترین کشور‌های دنیاست شهر شوش در استان خوزستان که قدمت آن به حدود ۴۲۰۰ سال پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد گواه این موضوع است.

در طی سال‌های متمادی و در حکومت‌های مختلف ایران میراث فرهنگی و بناهای تاریخی که نشان از معماری اصیل ایرانی و رویکرد و هویت فرهنگی این کشور به جای مانده است که امروز باید به دنبال راهکارهایی برای حفظ این میراث تاریخ‌ساز باشیم. 

در دنیای امروز گردشگری به‌مثابه صنعتی پردرآمد محسوب می‌شود که به عنوان مؤلفه مهم اقتصاد کشور‌ها را دست خوش تغییرات بسیاری کرده است مجمع جهانی اقتصاد گزارشی را در اردیبهشت ۹۶ منتشر کرد که با بررسی مؤلفه‌های زیادی از قبیل هزینه سفر، زیرساخت‌ها، خدمات عمومی، حمل‌و‌نقل، امنیت و غیره ایران را به‌عنوان امن‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مقصد گردشگری جهان معرفی کرده است. 

در ایران بیش از یک‌میلیون سایت، بافت، محوطه و بنای تاریخی وجود دارد که نزدیک به ۴٠هزار از این آثار ثبت ملی شده و ۲۲ اثر تاریخی و طبیعی از این کشور پهناور نیز ثبت جهانی شده است. 

 ثبت هشت اثر تاریخی و طبیعی و میراث‌فرهنگی و معنوی (میراث ناملموس) در فهرست میراث جهانی (شهر سوخته، میمند، شوش، قنات ایرانی، کویر لوت، نوروز و فرهنگ پخت نان‌های تخت و لواش و شهر یزد) در دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران اتفاق افتاده است. 

وجود این آثار و ابنیه تاریخی و طبیعی که در ایران وجود دارد می‌تواند ایران را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری در دنیا تبدیل کند. 

امروزه در بسیاری از کشور‌ها به دلیل نداشتن این سابقه تاریخی برای جذب گردشگر اقدام به ساخت المان‌ها و جاذبه‌های سایر کشور‌ها می‌کنند اما ایران با وجود تعداد بی‌شماری آثار، ابنیه تاریخی از این موضوع بی‌نیاز است. 

دولت ایران برای کاهش تصدی‌گری و احیای این بناهای تاریخی ارزشمند به‌منظور استفاده در زیر ساخت‌های گردشگری اقدام به تشکیل صندوق احیا و بهره‌برداری از بنا‌ها واماکن تاریخی و فرهنگی ایران کرد تا بتواند از طریق برگزاری مزایده‌های عمومی با جذب سرمایه‌گذار بهره‌برداری این بنا‌ها را در ازای مرمت و اجاره به صورت مدت معین به بخش خصوصی واگذار کند. 

صندوق احیا در حال حاضر مدیریت ٢۶٩ بنای تاریخی را در ایران به عهده دارد که با ظرفیت‌های قانونی که مجلس و دولت ایران در اختیار این صندوق گذاشته‌اند می‌تواند از طریق واگذاری این بنا‌ها بستر‌ها و زیر ساخت‌های لازم را برای توسعه زیر ساخت‌های صنعت گردشگری فراهم کند. 

با گذشت دو سال از امضای معاهده بین‌المللی برجام هیئت‌های مختلفی از کشورهای انگلیس، ایتالیا، اسپانیا و چین برای سرمایه‌گذاری در کاروانسرا‌ها و بناهای تاریخی ایران در مسیر جاده ابریشم با صندوق احیا وارده مذاکره شدند. 

این افزایش در خواست‌های داخلی و خارجی برای احیای بناهای تاریخی نمایانگر فعال شدن اقتصاد گردشگری در ایران است. 

با احیای بناهای تاریخی و ورود آن‌ها به چرخه بهره‌برداری گردشگران زیادی روانه ایران خواهند شد که این یکی از نشانه‌های موفقیت دیپلماسی ایران در حوزه بین‌الملل است. 

یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی که ایران را با سایر کشورهای گردشگر پذیر متفاوت می‌کند در شناخت ذائقه گردشگران خارجی است اکثر این گردشگران درکشور‌های خود حضور در هتل‌های چند ستاره را تجربه کرده‌اند اما با احیای این بناهای تاریخی توسط بخش خصوصی و ورود آن‌ها به چرخه بهره‌برداری گردشگران می‌تواند در این بوتیک هتل‌های سنتی ایران اقامت کنند و پذیرایی شوند و منحصرا می‌توانند این لحظات خاص را در ایران تجربه کنند. 

هتل آپادانای شیراز، کاروانسرای سعد الطنه قزوین، خانه صادقی اردبیل، هتل لاله یزد، خانه مستوفی شوش‌تر، خانه بادگیر کلانترسمنان، حمام محله حاجی همدان، خانه عامری‌های کاشان، خانه یزدان پناه قم، کاروانسرای شاه عباسی لات، باغ نمی‌ر تفت، کاروانسرای شاه عباسی کرج، حمام سالار زنجان وحمام گپ لرستان نمونه‌های موفقی از سرمایه‌گذاری در بناهای تاریخی ایران هستند که اکنون پس از طی شدن مراحل مرمت وارد چرخه بهره برداری شده‌اند. 

اکنون با فضایی که برجام پیش روی جامعه بین‌الملل و ایران گذاشته است فرصت مناسبی برای ورود سرمایه گذاران در توسعه زیر ساخت‌های گردشگری ایران فراهم شده است همچنین در گزارش مجمع جهانی اقتصاد رقابت‌پذیری سفر و گردشگری نشان می‌دهد ایران در شاخص قیمت رقابتی درسال ۲۰۱۷ همانند سال ۲۰۱۵ همچنان رتبه اول را کسب کرده است و یکی از اقتصادی‌ترین مقاصد دنیا برای گردشگران بین‌المللی محسوب می‌شود که این خود ضامن سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری ایران است. 

*مدیر روابط عمومی صندوق احیا و بهره‌برداری از بنا‌ها و اماکن تاریخی و فرهنگی

*** منتشرشده در روزنامه همشهری چهارشنبه ۱۳ دی

1396/10/16

کلید واژه: